Uzgajivači povrća, veliki povrtari i mala gazdinstva, zbog tople i blage zime 2023./2024.godine, pored mnogobrojnih patogena i štetnih insekata, ove sezone vode borbu i sa puževima, posebno golaćima, kao veoma invazivnoj vrsti. Nedovoljno niske temperature tokom zime nisu dovele do izmrzavanja jajašaca, što bi uticalo na smanjenje populacije, kaže za naš portal Slađana Gavrilović, savetodavac za zaštitu bilja u Poljoprivrednoj savetodavnoj i stručnoj službi Valjevo (PSSS).
“ Puževi golaći polažu i do 500 jajašaca, hrane se lišćem, stabljikama i plodovima, što uzrokuje ogromne štete na biljkama. Štete na listovima su u vidu „prozorčića“, dok na korenastim delovima prave šupljine. Na plodovima ostavljaju delove sluzi kao srebrnkaste pruge i ostatke izmeta. Usled tragova oštećenja, plodovi su neupotrebljivi ili im je smanjena tržišna vrednost. Podjednake štete mogu da nastanu u plasteničkoj proizvodnji i u uzgoju biljaka u baštama. U sušnom periodu se povlače duboko u zemlju i tada nisu aktivni, ali s padavinama i vlažnim vremenom, ponovo kreću u „ofanzivu“.- objašnjava Slađana Gavrilović.
Mere suzbijanja su dvojake, mehaničke (nepesticidne) i hemijske, ističe Gavrilović, navodeći više vidova borbe protiv puževa golaća.
“ Mehaničke mere bi trebalo primenjivati pre nego što se posegne za hemijskim stedstvima. Međutim, na većim površinama ove mere mogu da predstavljaju samo dodatnu pomoć kako bi se izbegao rizik u proizvodnji. Mehaničko suzbijanje podrazumeva redovno uklanjanje puževa tokom večeri, kada je zemlja vlažna. Takođe, zalivanje u ranim jutarnjim satima bilo bi korisno, jer tokom dana voda isparava i čini podlogu nepogodnom za skrivanje oko biljaka, samum tim i za njihovu ishranu.“- kaže Gavrilović i navodi više tipova „zamki“ za puževe.
“ Mogu da se pripreme tzv. „hranilišta“ za puževe, a to su sakupljeni biljni ostaci i uvele biljke na jednom mestu u okolini bašte, što privlači puževe i drži ih dalje od gajenog povrća. Tu su i lovne klopke od piva, čaša i li boca piva zakopanih u nivou zemljišta, u koje upadnu i uginu. Ove klopke je potrebno menjati jedanput sedmično. Puževe privlači i kukuruzno brašno, pa postavljanje brašna u posudu tokom dana ili noći može da bude efikasna mera. Sakupljeni puževi u nekom sudu mogu da se preliju vrelom vodom i takva proceđena voda se koristi za zalivanje bašte, što odbija puževe zbog mirisa.“- objašnjava Gavrilović. Ona još ističe da puževi ne vole izrazito aromatične biljke, kao što su žalfija, lavanda, ruzmarin, timijan, paprat, crni i beli luk i ren, koje mogu da se iskoriste kao „zaštitni pojas“.
“ Takođe, postavljanje gredica unutar bašte ili po obodu može da bude prepreka puževima i način da se sakupe, jer se kriju na vlažnim i tamnim mestima, pa daska i drvo mogu da budu rešenje da se fizički prikupe nakon što se tu sakriju. Efikasna je i slana voda, odnosno, posipanje soli oko bašte, pri čemu bi trebalo voditi računa da se ne naruši ravnoteža zemljišta. Povrtari posipaju oko biljaka i soc od kafe, izdrobljene ljuske od jaja i pesak, što je fizička prepreka, koja puževima otežava pristup biljkama. Domaća živina, kokoške i patke, mogu da smanje brojnost puževa puštanjem oko ograđene pašte ili okolo plastenika.“
Hemijske mere radi zaštite većih povrtarskih površina podrazumevaju primenu limacida, kaže Slađana Gavrilović, objašnjavajući da su to hemijska sredstva-pesticidi za suzbijanje puževa, koja mogu da se nabave u poljoprivrednim apotekama a deluju kontaktno i digestivno.
Puževi golaći su veoma invazivni, prenosioci su nekih biljnjih patogena i nanose ogromne štete povrtarskim kulturama u plastenicima i na otvorenom, ali i cveću u vrtovima. Baštovani u našem kraju se najčešće susreću sa tzv. španskim pužem golaćem ili žutim pužem, koji uzrokuju velike ekonomske štete hraneći se se biljkama na poljoprivrednim zemljištima.
/redakcija/
